Podneblje srednjeg ponišavlja ima odlike umereno-kontinentalne klime. Srednja godišnja temperatura iznosi 11,60C, najtopliji mesec je jul sa prosečnom dnevnom temperaturom od 22,30C a najhladniji je januar sa –0,60C.

Ponišavlje predstavlja najsušniju oblast u jugoistočnoj Srbiji a srednje ponišavlje najsušniju oblast u slivu Nišave. Visina atmosferskog taloga prosečno godišnje iznosi 551 mm. Najkišovitiji mesec je maj a u septembru ima najmanje padavina.

Od severozapada ka jugoistoku opštinu preseca važan interregionalni i interkontitelani drumski i železnički put. Sa ovim putnim pravcem se ukrštaju dva regionalna puta u pravcu sever-jug, koji povezuju moravsko-vardarsku dolinu na jugu sa timočko-podunavskom na severu.

Najveću reku srednjeg Ponišavlja čini reka Nišava. Ona sa Koritničkom i Crvenom rekom predstavljaju osnovnu hidrografsku mrežu. Njima se pridružuju i kratke ali izuzetno bogate vodom reke Vrelska (belopalanačka) i Vrelska (krupačka).

Bogatstvo u vodama ove oblasti dopunjuju i dva termomineralna (Belopalanačka banjica, Krupačka banjica i izvor Penjsko u Mokranskom ždrelu) i više kraških izvora (Koritnički, Divljanski, Mokranjski i Šljivovički). Na južnom obodu kotline pod Malim Kurilom izbija na visini 290m najjači termomineralni izvor u srednjem Ponišavlju. Izvor je u samom gradu. Njegova lekovitost je poznata još iz doba rimljana. Izdašnost Banjice je procenjena na oko 6 l/s a temperatura vode je 17,50C. Hemijske osobine izvora pokazuju sledeće vrednosti katjona: NaCo3 - 336,8; CL -7,5 ; SO4 - 5 mg/l. Izvor Banjica pripada tipu zemnoalkalnih voda.

Broj stanovnika opštine Bela Palanka se stalno smanjuje. Od popisa 1991. do popisa 2002 god. beleži se pad po prosečnoj stopi 1.28% ili od 16.447 na 14.381 stanovnika. Uzrok ovoj pojavi nije samo niska stopa prirodnog priraštaja već i migracija stanovništva u veće gradove i industrijske i univerzitetske centre prevashodno iz ekonomskih rashoda.

Posmatranjem strukture stanovnika ove opštine po godinama dolazi se do poražavajućih rezultata kada je reč o broju i učešću starih stanovnika. Njihov broj u 2002 god. iznosio je 3.724 što je više od jedne četvrtine svih stanovnika opštine odnosno 25,90%. Ekonomski aktivna populacija od 15 do 65 godina učestvuje u ukupnom broju stanovnika opštine sa 60,04% ili 8.634 stanovnika. Procenat dece do 15 godina starosti iznosi 14,06%. Iz ovoga se može zaključiti da opština Bela Palanka sve više stari.

Gustina naseljenosti iznosi 28 stanovnika po km2. U odnosu na Republiku Srbiju gde je gustina naseljenosti 87 stanovnika po km2.

Urbanizacija stanovništva od popisa iz 1991 god. do poslednjeg popisa kretala se stopom od 0,44. Po proceni sociologa ova stopa nije visoka stoga što se migracija selo-grad završila 90-ih godina prošlog veka.

Na radu u inostranstvu je 1991 god. bilo 104 lica a 2002. godine 89 lica. Stanovništvo ove opštine se radije odlučuje za preseljenje u veće gradove u zemlji nego na odlazak na rad u inostranstvo.

Izbeglica je 1991 god. u Beloj Palanci je bilo 445 a 2002. god. 126. Interno raseljenih lica sa Kosova i Metohije 2002 god. bilo je u istom broju kao i izbeglica - 126.